Bèta-endorfine
Bèta-endorfine, immunoregulerende werking
Bèta-endorfine en het geheugen
Copyright en disclaimer


Bèta-endorfine


β-endorfine is een neurotransmitter (hersenen) en hormoon (bloedbaan) die betrokken is bij de regulatie van diverse neurologische, fysiologische, immunulogische en psychologische processen. (afbeelding 1a)
Op psychisch vlak werkt β-endorfine voornamelijk als een filter (zintuiglijke en psychologische prikkels), ontspanner (na stress) , motivator (belonen van leergedrag, zingeving), geluksstof (verliefdheid, orgasme) en bevordert het hechtingsgedrag (intimiteit) en groepsgedrag (socialisatie).
Op lichamelijk vlak werkt β-endorfine als een pijnmodulator, ontspanner (bloeddrukverlagend), stressreducerende stof (verlaging stresshormonen), immunoregulerende stof en regelt het de vrijgave van dopamine en GABA.  β-endorfine is actief op de Mu-opioïde receptoren in en buiten de hersenen.


(afbeelding 1a) De verschillende functies van β-endorfine


Dopamine

De Mu opioide receptoren reguleren de vrijgave van dopamine en GABA via het mesolimbisch dopamine systeem. (bron 1, 2 en 3)


β-endorfine is een dopamine-modulator.
Exorfinen uit voeding - bij dysfuncties van het DPP-IV enzym - zijn β-endorfine competitieve stoffen. De exorfinen remmen de bindingscapaciteit van β-endorfine op de Mu opioïde receptoren (MOR) in het mesolimbisch dopamine systeem.
Hierdoor kan er onvoldoende dopamine vrijkomen.
  

Het mesolimbisch dopamine systeem is betrokken bij de regulatie van emotioneel gedrag, motivatie (uitstelgedrag) cognitieve functies en verslaving.
Het is op dit circuit dat medicatie zoals Ritalin©/Rliatine© en Concerta© (symptomatisch) inwerken. Optmimalisatie van β-endorfine d.m.v. een dieet en orthomoleculaire interventies geeft een meer constante verhoging van dopamine.



Bèta-endorfine, immunoregulerende werking


Een decennium geleden ging men nog van de veronderstelling uit dat β-endorfine uitsluitend actief was in de hersenen. Ondertussen is duidelijk geworden dat β-endorfine ook werkzaam is buiten het hersengebied (hormoon) als een immunoregulerende stof. In de bloedbaan wordt β-endorfine aangemaakt door immuunregulerende cellen, de PBMC (Peripheral Blood Mononuclear Cell).  bron
Wanneer men over immuniteit en allergie praat, kan men - om het eenvoudig te stellen - twee cytokineprofielen (Th1 en Th2) onderscheiden. Cytokines worden door diverse lichaamscellen afgescheiden. Ze beïnvloeden de differentiatie en de werking van immuuncellen.
De invloed van de cyokines op het neurologische functioneren wordt in detail besproken op de pagina voedselovergevoeligheden.

Immuniteit begint voor de geboorte

De beschikbaarheid van β-endorfine (BE) en de goede werking van de Mu opioïde receptoren hebben betrekking op de Th1/Th2 ratio. Een verlaagde BE-respons heeft een verlaagde Th1 en verhoogde Th2 activiteit tot gevolg. (bron 1 en 2)
Bij ongeboren babies is het Th2 cytokine profiel in de meerderheid.  Na verloop van een vijftigtal weken na de geboorte, wijzigt het Th2 profiel geleidelijk naar het Th1 profiel onder invloed van de beschikbaarheid van β-endorfine. bron
Kinderen die dit proces niet doormaken zullen allergisch worden. De reden waarom bepaalde kinderen niet naar het Th1 of niet-allergisch profiel evolueren kan verklaard worden doordat de werking van β-endorfine door de exorfinen en andere factoren (afbeelding 5) wordt verstoord .
T-helpercellen (Th) zijn een vorm van witte bloedcellen die een belangrijke rol spelen in het immuunsysteem. Th-cellen geven verschillende soorten cytokines af die verschillende processen reguleren.
De immuunrespons door Th1-cellen wordt celgemedieerde immuniteit genoemd, terwijl die volgens Th2 humorale immuniteit wordt genoemd.  Vereenvoudigd voorgesteld zorgt een verminderde Th1 respons voor chronische ontstekingen en kanker. Een overactieve Th2 respons zorgt voor allergieën en diverse (auto) immuunaandoeningen zoals autisme.

De optimale werking van het immuunsysteem  is afhankelijk van:

1. het evenwicht tussen de Th1 en de Th2 activiteit
2. de beschikbaarheid van β-endorfine en de bindingscapaciteit van de Mu opioïde receptoren (MOR)
3. de mechanismen die de β-endorfine activiteit onderdrukken en/of verstoren (bv. exorfinen, excessieve stress, oxidatieve stress, verlaagde detoxratio...)


(afbeelding 4) De verschillende Th cytokine profielen en de werking van β-endorfine


Documentatie

- Role of β-endorphin in the regulation of proinflammatory cytokine production by peripheral blood monocytes in vitro (S. V. Gein, K. G. Gorshkova en S. P. Tendryakova)
- Beta-endorphin prevents collagen induced arthritis by neuroimmuno-regulation pathway (Hongen Yin, Mengxue Yu,  Hong Cheng en Fengchun Zhang )
- Opiate regulation of IL-1β and TNF-α in cultured human articular chondrocytes (Nenad Andjelkova, Jan Elvenesa, James Martinb en Oddmund Johansena)
- Regulation of interleukin-1β and interleukin-8 production by agonists of μ and δ opiate receptors in vitro (B. B. Ruzicka en H. Akil)
- The role of monocytes in the effects of β-endorphin and selective agonists of μ-and δ-opiate receptors on the proliferative activity of peripheral blood lymphocytes (S. V. Gein,T. A. Baeva, O. N. Gein,
   en V. A. Chereshnev)
- The interleukin-1β-mediated regulation of proenkephalin and opioid receptor messenger RNA in primary astrocyte-enriched cultures (B. B. Ruzicka en H. Akil)
- Interleukin-1 induces the expression of μ opioid receptors in endothelial cells (Erich L. Vidala, Nilesh A. Patela, Gao-de Wua, Milan Fialab en Sulie L. Changa)
- Opiates Transdeactivate Chemokine Receptors: δ and μ Opiate Receptor–mediated Heterologous Desensitization (J Exp Med. 1998 July 20; 188(2): 317–325)
- Molecular Mechanisms and Regulation of Opioid Receptor Signaling (Ping-Yee Law Yung H. Wong and Horace H. Loh)
- Mechanisms of Opioid-Mediated Inhibition of Human T Cell Receptor Signaling (The Journal of Immunology, 2009, 183, 882 -889)
- Opioid and Nociceptin Receptors Regulate Cytokine and Cytokine Receptor Expression (Cell Immunol. 2008 ; 252(1-2): 146–154. doi:10.1016/j.cellimm. 2007.09.00.)
- The expression and localization of endorphin and Mu opioid receptors in synovial tissues in patient with rheumatoid arthritis and osteoarthritis (Hidekazu Tanaka, Goro Asano en Shinichi Yoshino)



Bèta-endorfine en het geheugen


De leer-factor

β-endorfine is op verschillende manieren betrokken bij het leer en geheugenproces.  Mensen leren en onthouden dingen omdat onze hersenen automatisch patronen herkennen. Denk maar aan het goede gevoel dat je krijgt als je ineens iets begrijpt of herkent. Dat goede gevoel wordt veroorzaakt door β-endorfine die vrijkomt in de hersens als beloning voor het herkennen van het patroon. De leer/beloning reflex is de basis van gemotiveerd leergedrag. β-endorfine fungeert hier als een 'motivator' stof.
In 1977 onderzochten wetenschappers de rol van β-endorfine bij de beleving van muziek. Deelnemers die opiaat-antagonisten (in dit geval een opiaatremmer die de werking van β-endorfine blokkeerde) kregen toegediend, genoten minder van het luisteren naar hun lievelingsmuziek.
De 'AHA' ervaring, als men een puzzel als een meer coherent geheel ziet en daarbij een diepe voldoening ervaart, is een endorfine mechanisme. De plezierige endorfine-rush zou bedoeld zijn om de ervaring in het geheugen te 'printen' en het leerproces verder te zetten.



Computerspelletjes en verslaving

Gamen en computerspelletjes is een manier van leren waarbij men voortdurend wordt uitgedaagd op zoek te gaan naar patronen. Als het patroon te makkelijk te herkennen is, is het spel saai. β-endorfine is de meest verslavende stof die het lichaam produceert, waardoor gamers vaak urenlang kunnen doorgaan. Gamen is in feite een constante wisselwerking tussen adrenaline (gevaar, kicks) en β-endorfine (plezier, genot).

Stress vermindert het geheugen

De opslag van het geheugen wordt beïnvloedt door onze emoties. Zijn de emoties van die aard dat ze gerelateerd zijn aan de stress gerelateerde transmitters (noradrenaline en de glucocorticoïden) zal het geheugen minder accuraat dan waarbij de emoties β-endorfine gerelateerd zijn (vreugde, plezier, voldoening). bron
Kinderen die onder constante druk staan van hun omgeving om het vooral beter te doen op school zullen indien ze een verminderde β-endorfine respons hebben, minder goed presteren dan leerlingen met een gelijkaardig IQ. Mensen met een lage β-endorfine respons op de Mu-opioïde receptoren zijn minder competitief in groep (stress), maar zullen eenmaal ze gemotiveerd zijn of in een aanmoedigende en veilige omgeving naar school of naar hun werk gaan, beter studeren/werken. bron



Copyright en disclaimer


Copyright De Poort/BrainQ©: niets uit deze publicatie mag zonder schriftelijke toestemming gepubliceerd of gebruikt worden voor openbaar of commerciëel gebruik.  BrainQ© is een gepatendeerde merknaam.

De informatie op deze website is bestemd voor persoonlijke, niet-commerciële en louter informatieve doeleinden en is niet bedoeld als vervanging van het advies, diagnose en/of behandeling van een arts.