bijlage: De HPA-as



HPA-as




De HPA-as - schematisch



De HPA-as - hormonaal



Naam

De namen hypothalamus, hypofyse en bijnierschors zijn in het Engels geschreven:

H: hypothalamus
P: hypofyse (Pituitary)
A: bijnierschors (Adrenal)


Hypothalamus en de Hypofyse (Pituitary)






De HPA-as

De hypothalamus is het grote verbindingsstation tussen het nerveuze en humorale systeem.
Via het nerveuze systeem komen de prikkels van de buitenwereld via onze zintuigen naar de hypothalamus. Vanuit dit verbindingsstation kunnen signalen worden verstuurd naar de hypofyse. Dit orgaan stuurt zijn impulsen verder binnen het endocriene systeem (het systeem waarbinnen klieren hormonen afscheiden). Hoe werkt dat nu heel concreet?

Vanuit de hypothalmus worden stoffen afgescheiden die zich langs de zenuwbanen verplaatsen naar de hypofyse. Voor de HPA-as is dat de corticotrofine releasing factor (CRF).  Daar stimuleert de CRF het zogenaamde adrenocorticotrofe hormoon (ACTH). Het ACTH verplaatst zich niet via de zenuwbanen, maar vindt zijn weg via de bloedbaan naar de bijnierschors.
Daar aangekomen zet het ACTH de bijnierschors aan tot een grotere productie van onder andere het hormoon cortisol (`stresshormoon’).

De bijnierschors is verbonden met zowel de hypofyse als de hypothalamus. Is er namelijk voldoende of teveel cortisol geproduceerd, dan geeft de bijnierschors een seintje aan de hypofyse en hypothalamus dat het niet zit te wachten op meer stimulerende hormonen.
De hersengebieden begrijpen de boodschap en produceren minder stimulerende hormonen. Als de bijnierschors te weinig cortisol produceert, geeft het een seintje af dat de stimulerende hormonen van bovenaf welkom zijn.
De stimulerende hormonen worden niet alleen naar de bijnierschors gezonden, maar de hypofyse stuurt weer andere stimulerende hormonen naar de schildklier, de geslachtsklieren en groeiende weefsels.
De relatie tussen hypothalamus, hypofyse en endocriene klieren heeft het kenmerk van een feedback-systeem.

Verstoringen van de HPA-as



De hersen-bloed barrière


Alle geneesmiddelen en drugs die een interactie aangaan met de HPA-as kunnen deze ontregelen. Dit zijn over het algemeen genomen de psychofarmaca (antidepressiva, antipsychotica, anti-epileptica en medicatie die de hersenen en met name de synapsen als doelorgaan hebben)
Exorfinen-intoleranties ontregelen de HPA-as vanwege hun opiaat werking. (bron)
Toxinen en i.h.b. de zware metalen kunnen de hersenen penetreren als de hersen-bloed barrière verhoogd doorlaatbaar is. Probleem is dat de hersen-bloed barrière ter hoogte van de hypothalamus het meest doorlaatbaar is.
Bij de omzetting van tryptofaan naar serotonine - door het enzym tryptofaan hydroxylase - kan er zich een schadelijk nevenproduct (IAG) vormen, dewelke bepaalde filters en barrières verhoogd doorlaatbaar maken.


GSM-straling penetratie in de hersenen bij een 5-jarige, 10 jarige en volwassene
De hypothalamus en de hypofyse zijn in de drie voorbeelden onderhevig aan straling


De hypothalamus reageert op hormoonsignalen in twee richtingen.
Bij contaminatie van de hypothalamus kan deze de hormoonniveaus niet meer goed aanpassen aan de veranderende omstandigheden zoals bijvoorbeeld tijdens periodes van geestelijke en lichamelijk stress.
Bij ADD, ADHD en ASS is (chronisch aanwezige) stress een van de belangrijkste kenmerken. Dit wordt veroorzaakt door constant meer inspanningen te moeten leveren (school/werk) dan anderen voor hetzelfde resultaat te bereiken, langs de andere kant zorgt een constante aanvoer van kritiek en oordelen (je bent lui, doe beter je best enz...) ook voor stress. Hoe lager het zelfbeeld, hoe minder goed men stress kan opvangen.
Dit leidt vaak tot een stress overbelasting, waardoor de HPA-as uit balans raakt. Men zou kunnen zeggen dat stress-overbelasting gelijkaardige kenmerken heeft met het post traumatisch stress stoornis (PTTS)
Binnen het HPA stelsel produceert de pijnappelklier (epifyse) o.a. groeihormonen  en het antidiuretisch hormoon  (vocht vasthouden): vasopressine.
De pijnappelklier produceert ook melatonine, het slaaphormoon.
De bijnieren produceren adrenaline en cortisol, belangrijke hormonen voor onze stress reactie.
Door een verstoring van de HPA-as ontstaan er problemen met de beschikbaarheid van glucose. De hersenen worden gevoed door glucose, ze kunnen niet teren op een reserve van vetten (zoals andere organen).


ADD, ADHD en ASS ADD, ADHD en ASS ADD, ADHD en ASS